HR analytics is het verzamelen en analyseren van personeelsdata om betere beslissingen te nemen over je mensen en je organisatie. Je koppelt HR kengetallen zoals verzuim, verloop, overuren en time to hire aan een concrete vraag, ontdekt patronen en vertaalt die naar bruikbare inzichten en acties. Zo nemen HR-managers en ondernemers in het mkb beslissingen over personeelsplanning, behoud van werknemers en ontwikkeling op basis van feiten in plaats van gevoel. Dat heet ook wel datagedreven HR.
Ontdek de kracht van HoorayHR
Bekijk de videodemo om de kracht van HoorayHR te ontdekken. In 5 minuten tijd laten je zien hoe onze HR tool werkt, waarna je direct zelf aan de slag kunt gaan met het stroomlijnen van jouw HR proces!Wat is HR analytics precies?
HR analytics betekent dat je HR data verzamelt, analyseert en zo presenteert dat het een concrete vraag beantwoordt. Bijvoorbeeld: waarom vertrekken er in het ene team meer medewerkers dan in het andere? Of: hoeveel nieuwe collega’s heb je volgend jaar nodig?
De data komt uit je dagelijkse personeelsadministratie: personeelsgegevens, contracten, verlof en verzuim, gewerkte uren, salarissen, sollicitaties en feedback. Hoe beter die gegevens op één plek staan, hoe sneller je betrouwbare antwoorden krijgt.
Waarom is datagedreven HR belangrijk?
Met datagedreven HR-beleid baseer je strategische beslissingen over je personeelsbestand op cijfers in plaats van op aannames. Je ziet de impact van keuzes, zoals een nieuw inwerkprogramma of een andere roosteraanpak, en je kunt die impact ook meten.
Dat geeft HR meer toegevoegde waarde. Waar HR-professionals vroeger vooral rapporteerden wat er gebeurd was, adviseren ze nu de directie en managers over wat er moet gebeuren. Kengetallen en HR analytics helpen je om dat gesprek met feiten te voeren.
Wat is het verschil tussen HR analytics, people analytics en HR rapportages?
De begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar leggen elk een eigen accent:
- HR rapportages: overzichten van wat er is gebeurd, zoals het verzuimpercentage van het afgelopen kwartaal of het aantal medewerkers per afdeling.
- HR analytics: analyse van HR-processen en kengetallen om te begrijpen waarom iets gebeurt en wat je eraan doet.
- People analytics: meer focus op mensen en gedrag, zoals betrokkenheid, samenwerking en medewerkerstevredenheid.
- Workforce analytics: kijkt naar de capaciteit en samenstelling van je personeelsbestand, bijvoorbeeld voor strategische personeelsplanning.
Een HR rapportage levert dus de cijfers, HR analytics levert de verklaring en de volgende stap. Meer over de mens achter de cijfers lees je in het artikel over people analytics.
Welke soorten HR analytics zijn er?
HR analytics deel je in vier niveaus in. De meeste kleine en middelgrote organisaties beginnen met de eerste twee en halen daar al veel uit.
Beschrijvende analyse: wat is er gebeurd?
Je brengt de huidige status in kaart met kengetallen, zoals het aantal fte, het verzuim of het restant verlof per team. Je verzamelt de data, zet ze in statistieken of dashboards en kunt zo trends monitoren. Dit is de basis voor elke verdere analyse.
Diagnostische analyse: waarom is het gebeurd?
Je zoekt naar oorzaken. Stijgt het verloop vooral in één team, na een bepaalde diensttijd of na een wissel van leidinggevende? Filters op team, locatie en periode helpen je om de oorzaak te identificeren en te begrijpen. Ook feedback uit gesprekken of een onderzoek naar betrokkenheid en cultuur helpt je de cijfers te interpreteren.
Voorspellende analyse: wat gaat er gebeuren?
Met trends uit het verleden en statistische methoden schat je de toekomst in, zoals de personeelsbehoefte voor volgend jaar of het risico dat sleutelfiguren vertrekken. Voorspellende analyses gebruiken steeds vaker machine learning en andere vormen van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence). Hiervoor heb je data over een langere periode nodig.
Voorschrijvende analyse: wat moeten we doen?
De analyse stelt concrete acties voor, bijvoorbeeld wanneer je een vacature moet openen zodat die op tijd vervuld is. Dit niveau vraagt om een goede databasis en vaak om gespecialiseerde tools.
Welke HR kengetallen gebruik je bij HR analytics?
Welke kengetallen je nodig hebt, hangt af van je vraag. Om te starten zijn vijf tot zeven HR metrics of KPI’s meestal genoeg. Belangrijk is dat je ze elke maand op dezelfde manier meet en berekent, zodat de inzichten vergelijkbaar blijven. Meer achtergrond vind je in de artikelen over HR KPI’s, personeelsverloop en time to hire.
| Kengetal | Wat het laat zien | Zo bereken je het |
|---|---|---|
| Verlooppercentage | Hoeveel medewerkers de organisatie verlaten | Aantal vertrekkers / gemiddeld aantal medewerkers x 100 |
| Verzuimpercentage | Welk deel van de werkdagen medewerkers ziek zijn | Ziektedagen / beschikbare werkdagen x 100 |
| Time to hire | Hoe snel je een vacature invult | Dagen van sollicitatie tot aanname |
| Overuren per medewerker | Of de werkdruk past bij de capaciteit | Totaal aantal overuren / aantal medewerkers |
| Restant verlof | Of medewerkers genoeg rust nemen | Verlofrecht min opgenomen verlofuren |
| Ontwikkeling fte | Hoe de capaciteit in fte verandert | Totaal contracturen / uren van een voltijdbaan |
Hoe ziet HR analytics eruit in de praktijk?
Een voorbeeld: een organisatie met gemiddeld 60 medewerkers had vorig jaar 9 vertrekkers. Het verlooppercentage is dan 15 procent (9 / 60 x 100).
Op zich is dat alleen een getal. Het wordt interessant als je filtert: 6 van de 9 vertrekkers kwamen van de klantenservice, en 5 daarvan vertrokken binnen twaalf maanden. Tegelijk laat de urenregistratie zien dat dit team de meeste overuren per medewerker maakt.
De analyse geeft je zo een duidelijk spoor: het inwerken en de werkdruk bij de klantenservice zijn het probleem, niet de organisatie als geheel. Mogelijke acties zijn een betere onboarding, een check op de bezetting en een gesprek na drie en zes maanden. Na een halfjaar meet je opnieuw en zie je of de maatregelen werken.
Hoe begin je met HR analytics in je organisatie?
Je hebt geen eigen datateam nodig om met HR analytics te starten. Ook een kleine HR-afdeling of één HR-manager kan direct beginnen. Een heldere vraag en goede data zijn belangrijker.
- Stap 1: Bepaal welke vraag je wilt beantwoorden, bijvoorbeeld waarom nieuwe medewerkers snel vertrekken.
- Stap 2: Breng in kaart waar de data staat: personeelsdossier, urenregistratie, verlof en verzuim, werving of Excel-lijsten.
- Stap 3: Zorg voor schone en volledige data op één plek, met een vaste definitie per kengetal.
- Stap 4: Kies een paar kengetallen die bij je vraag passen en bereken ze elke maand op dezelfde manier.
- Stap 5: Analyseer de cijfers per team, locatie en periode en bepaal concrete acties.
- Stap 6: Meet na een paar maanden opnieuw en stuur je acties bij.
Bespreek de uitkomsten met leidinggevenden en de directie. HR analytics werkt pas als de cijfers ook tot beslissingen leiden.
Welke vaardigheden heb je nodig?
Voor de eerste stappen heb je geen statistiekopleiding nodig. Belangrijke vaardigheden zijn: een goede vraag formuleren, basiskennis van data-analyse (bijvoorbeeld in Excel), cijfers kritisch interpreteren en de uitkomsten vertalen naar acties die managers begrijpen. Wil je verder in voorspellende gegevensanalyse, dan kun je een opleiding of cursus in HR analytics volgen, of een data-specialist inschakelen voor complexe vragen.
Waar let je op bij privacy en de AVG?
Personeelsdata is gevoelig. Voor HR analytics geldt de AVG: je gebruikt gegevens alleen voor een duidelijk doel, verwerkt zo min mogelijk persoonsgegevens en geeft alleen bevoegde mensen toegang. Werk waar het kan met totalen per team in plaats van gegevens van individuele medewerkers.
Heeft je organisatie een ondernemingsraad, betrek die dan op tijd. Voor systemen waarmee je de aanwezigheid, het gedrag of de prestaties van medewerkers kunt volgen, heeft de OR instemmingsrecht.
Wat zijn de voor- en nadelen van HR analytics?
HR analytics maakt HR-beslissingen beter onderbouwd, maar kost tijd voor het bijhouden en analyseren van data. De belangrijkste punten op een rij:
Voordelen van HR analytics
- Beslissingen zijn gebaseerd op feiten in plaats van gevoel.
- Je ziet problemen zoals stijgend verzuim of verloop vroeg aankomen.
- Personeelsplanning en werving kun je beter vooruit plannen.
- HR laat met cijfers zien wat het bijdraagt aan de bedrijfsresultaten.
- Je meet gericht of acties voor medewerkerstevredenheid en behoud werken.
Nadelen van HR analytics
- Zonder goede data leidt een analyse tot verkeerde conclusies.
- Data bijhouden en analyseren kost tijd, zeker met losse Excel-lijsten.
- Privacy en medezeggenschap vragen om duidelijke afspraken.
- Cijfers verklaren niet alles: gesprekken met medewerkers blijven nodig.
Welke tools heb je nodig voor HR analytics?
Veel organisaties beginnen met Excel. Dat werkt voor losse analyses, maar wordt snel bewerkelijk als data uit meerdere lijsten komt en je die elke maand opnieuw moet samenvoegen. Tools zoals Power BI zijn geschikt voor diepere analyses en dashboards, maar vragen om een goede databron en wat kennis.
HR analytics wordt het eenvoudigst als de data ontstaat op de plek waar je haar analyseert: in je HR software. Staan verlof, verzuim, gewerkte uren en personeelsgegevens in één systeem, dan hoef je niets meer samen te voegen.
Met HR analytics in HoorayHR krijg je elke maand automatisch HR-trendrapportages, met inzicht in verzuim, verloop en salarisontwikkeling. Je volgt diversiteit en fte, groepeert per team, entiteit en periode en exporteert de rapportages naar Excel. Via de API gebruik je de data ook in Power BI. 1.500+ organisaties vertrouwen al op HoorayHR.
Veelgestelde vragen over HR analytics
Hier vind je korte antwoorden op de vragen die HR-managers en ondernemers in het mkb het vaakst stellen over HR analytics. Van tools en data tot het verschil met people analytics.
Wat zijn voorbeelden van HR analytics?
Voorbeelden zijn: uitzoeken waarom het verzuim in één team stijgt, voorspellen hoeveel vacatures je volgend jaar krijgt, nagaan of een nieuw onboardingprogramma het vroege verloop verlaagt en de salarisontwikkeling per functie vergelijken om ongelijkheid op te sporen. Steeds koppel je kengetallen aan een vraag en een actie.
Kan ik Excel en Power BI gebruiken voor HR analytics?
Ja. Excel is geschikt voor eerste analyses en eenvoudige kengetallen zoals het verlooppercentage. Power BI is handig als je dashboards en diepere analyses wilt. Beide tools hebben goede data als bron nodig, bijvoorbeeld een export uit je HR software of een koppeling via een API.
Welke data heb ik nodig voor HR analytics?
Je hebt vooral personeelsgegevens, contractgegevens, verlof en verzuim, gewerkte uren, salarissen en wervingsdata nodig, zoals het aantal sollicitaties per vacature. Voor vragen over betrokkenheid komen de uitkomsten van een medewerkerstevredenheidsonderzoek erbij. Gebruik alleen data die je voor je vraag echt nodig hebt.
Wat is het verschil tussen HR analytics en people analytics?
HR analytics kijkt vooral naar HR-processen en kengetallen zoals verloop, verzuim en werving. People analytics zet de mens meer centraal, zoals betrokkenheid, samenwerking en tevredenheid. In de praktijk overlappen ze sterk.
Wat is het verschil tussen HR analytics en een HR rapportage?
Een HR rapportage laat zien wat er is gebeurd, bijvoorbeeld het verzuimpercentage per maand. HR analytics gaat een stap verder: je zoekt uit waarom het verzuim stijgt en welke actie het meeste effect heeft. Rapportages zijn dus de basis voor je analyse.
Hoe verbetert HR analytics de processen van mijn HR-afdeling?
HR analytics laat zien waar processen haperen. Duurt het invullen van vacatures te lang, dan zie je dat aan de time to hire. Stijgt het verzuim in een team, dan zie je dat aan het verzuimpercentage. Zo zet je tijd en budget in waar het het meeste oplevert.
Is HR analytics ook zinvol voor kleine organisaties?
Ja. Ook met 20 of 50 medewerkers kost elk vertrek of lang verzuim veel geld en tijd. Een paar kengetallen zoals verloop, verzuim en overuren laten al vroeg zien waar je moet ingrijpen. Belangrijk is dat de data zonder veel moeite beschikbaar is.
Ontdek de mogelijkheden van HoorayHR
Maak kennis met de alles-in-één HR-tool van HoorayHR.
- Perfect voor het MKB
- ISO 27001 & AVG-proof
- Inclusief mobiele app
Geschreven door
Ramon Glebbeek
Expert op het gebied van HR
Ramon is een expert op het gebied van HR, mede door zijn jarenlange ervaring binnen HoorayHR. Met een passie voor het schrijven van relevante blogs en kennisartikelen omtrent HR, onboarding, performance management en meer, heeft hij een unieke kijk op uitdagingen en kansen in het werkveld. Als ervaren professional op het gebied van human resources en content schrijver deelt Ramon graag tips om tijd te besparen op HR en te bouwen aan een Great-Place-To-Work.